“Mùa” đột quỵ?
Tháng bảy mưa ngâu, thời tiết thay đổi liên tục hết nắng lại mưa. Các phòng khám ắp bệnh nhân. Nhiều người bình thường khỏe mạnh và cả những người hay bị bệnh cũng ra đi về nơi vĩnh hằng trong tháng này. Ngoài các bệnh khác, tỷ lệ tử vong vì đột quỵ cũng khá nhiều.
Tháng chạp, ngày giáp Tết, những lo toan ám ảnh của đời thường tăng lên với cái tất bật mệt mỏi của những ngày cuối năm đã làm cho nhiều người bị đột quỵ. Tuy chưa có một công trình nghiên cứu khoa học về đột quỵ, nhưng với kinh nghiệm dân gian và những cảm nhận của hơn 20 năm làm nghề thầy thuốc, chúng tôi thấy đây là một hiện tượng có thật cần phải được quan tâm?
Đột quỵ hay tai biến mạch máu não?
Trong giới thầy thuốc thì ai cũng biết đột quỵ hay tai biến mạch máu não chỉ là một. Nhưng trong nhân dân, không phải ai cũng biết điều này. Đột quỵ thật ra là một tình trạng bệnh lý cấp tính gây ra bởi tình trạng thiếu máu đột ngột của toàn bộ hay một phần não bộ của con người. Khi thiếu máu mang ôxy và chất dinh dưỡng lên nuôi não, các tế bào não sẽ chết đi trong vòng từ 3-5 phút.
Tế bão não bị chết sẽ gây hậu quả nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến tri thức, vận động và cảm giác của những vùng cơ thể do phần não bị tổn thương chi phối có thể đưa đến tê, yếu, liệt nửa người, hôn mê và tử vong do tràn máu não thất.
Tại sao lại bị đột quỵ?
Có 3 loại tổn thương của mạch máu não trong đột quỵ:
Tình trạng nhồi máu não: Động mạch nuôi não bị tắc nghẽn cấp tính do cục máu đông hay mảng xơ vữa trong xơ vữa động mạch làm bít lại. Đây là dạng nhẹ nhất của đột quỵ. Bệnh nhân không bị tử vong nhưng để lại khá nhiều di chứng, có những di chứng không thể hồi phục.
Tình trạng xuất huyết não: Là tình trạng đột quỵ nặng nề nhất gây nên bởi hiện tượng vỡ các động mạch trong não. Ngoài việc thiếu máu nuôi dưỡng, các tế bào thần kinh còn bị chết khá nhiều do hiện tượng chèn ép não của máu.
Xuất huyết dưới khoang nhện gây tình trạng bao bọc và chèn ép khoảng trống quanh não bộ do máu thoát ra từ lòng mạch.
Ai là người dễ bị đột quỵ?
Nói chung, đột quỵ có thể xảy ra với bất kỳ ai và bất kỳ tuổi nào. Tuy nhiên, các chuyên gia y học dựa trên nhiều công trình nghiên cứu khoa học đã thấy rằng tỷ lệ đột quỵ gia tăng ở nhóm những người có nguy cơ cao. Vậy những người dễ bị đột quỵ là ai? Đó là.
- Những người lớn tuổi, hiện nay là trên 70 tuổi.
- Những bệnh nhân bị tăng huyết áp mà không biết hoặc không được điều trị triệt để.
- Bệnh nhân bị tiểu đường, đặc biệt tiểu đường týp 2.
- Bệnh nhân bị xơ vữa động mạch, rối loạn chuyển hóa mỡ.
- Những người bị bệnh tim, nhất là bị bệnh van tim. Ở những bệnh nhân này, các cục máu đông hình thành trong buồng tim có thể đi lên làm tắc mạch não trong một buổi sáng đẹp trời nào đấy.
- Những người hút nhiều thuốc lá, lạm dụng bia rượu, béo phì và ít vận động.
Sơ cứu có một vai trò rất quan trọng
Ít khi đột quỵ xảy ra trong môi trường bệnh viện. Hầu hết đều xảy ra tại nhà, cơ quan, nơi công cộng, v.v... Chính vì vậy, việc sơ cứu trong môi trường không có sự hiện diện của thầy thuốc, thiếu hẳn các trang thiết bị tối thiểu là điều rất khó nhưng lại quyết định đến sinh mạng của nạn nhân.
* Khi gặp người bị đột quỵ, chúng ta phải nhanh chóng thực hiện một số điều sau:
- Đỡ người bệnh không cho bị ngã, vì bị ngã sẽ thêm tổn thương làm cho nạn nhân nặng hơn.
- Để người bệnh nằm nghiêng qua một bên, cho nôn hết ra, móc hết đờm rãi để dễ thở.
- Đưa ngay người bệnh tới cơ sở y tế gần nhất. Tuy nhiên, trong những trường hợp bệnh nhân nặng, cơ sở y tế ở xa thì việc chuyển bệnh nhân đi cũng phải cân nhắc vì có thể làm nặng thêm tình trạng bệnh lý và có thể tử vong trên đường.
- Không tự ý sử dụng thuốc hạ huyết áp nếu không có chỉ định của thầy thuốc vì có thể làm nặng thêm tình trạng bệnh.
- Đặc biệt, không được cạo gió, cúng bái hay cắt lễ là một thói quen dân gian rất nguy hiểm.
(health.vnn.vn)
|