Rau Giền gai có tên khoa học là Amaranthus spinosus L, họ Giền Amaranthaceae. Là cây cỏ sống hàng năm, thân mọc đứng, cao 30 - 75cm, có khía không rõ, không lông. Lá có cuống dài, trái xoan, quả hình tam giác, dài 3 - 5cm, rộng 15 - 30mm. Hoa màu lục sẫm thành xim co ở kẽ lá, xít lại nhau tạo thành những bông dài ở bên hay ở ngọn lá. Hạt đen hình thấu kính, mép tù.

Cây chứa lượng lớn kali nitrat, có thể chiết ra từ tro của nó dùng để chế nước giặt. Rễ dùng làm thuốc lợi tiểu, thuốc đắp, phối hợp với các vị thuốc khác để chế thuốc trị u tử cung và tê thấp. Hạt chế thành thuốc đắp đặt trên chỗ gãy xương. Toàn thân và nhất là rễ dùng chữa bệnh lậu dưới dạng thuốc sắc. Cây cũng được dùng làm thuốc điều kinh. Cách chế như sau: Người ta luộc Giền gai trong nước sốt thịt có thêm rượu chế bằng gạo rồi ăn cả nước lẫn cái.

 

Dùng ngoài thì các phần khí sinh được dùng nhiều hơn rễ. Nó làm dịu khi đắp lên các vết bỏng, chỗ bị viêm và các vết thương bị nhiễm trùng. Ngoài ra nó còn có tác dụng long đờm và dùng chữa trị viêm phế quản và các bệnh về đường hô hấp, người ta còn dùng nước rau Giền gai để tắm cho trẻ em.

 

Một số bài thuốc có sử dụng Giền gai

 

- Chữa khí hư: Rễ Giền gai 20g; lá Bạc thau khô 16g, thái nhỏ sắc với 400ml nước còn 100ml; uống ngày 2 lần.

 

- Chữa kiết lỵ ra máu: Rễ Giền gai 20g; lá Huyết dụ 12g; lá Trắc bá 8g, Hoa hoè 4g, tất cả thái nhỏ, sao vàng, sắc uống. Có thể dùng thêm Cỏ nhọ nồi 8g sao đen hoặc Bách thảo sương 8g.

 

Rễ Giền gai còn được chế giả Nhân sâm ngâm rượu.

Không nên ăn Giền gai với tiết canh.