Người gửi: Ông Quyết Tiến - Khu tập thể Trung Tự, quận Đống Đa, Hà Nội
Ông Quyết Tiến, khu tập thể Trung Tự, quận Đống Đa, Hà Nội có thư gửi Toà soạn CTQ có đoạn hỏi: “Hiện nay có nhiều người dùng ong Bò vẽ để ngâm rượu và đều cho rằng nó có tác dụng chữa bệnh thấp khớp, đau lưng và sau khi uống cảm thấy sức khoẻ tăng lên...
Trả lời: Tạp chí Cây thuốc quý
Thực ra thì chưa có ai phân tích cụ thể về tác dụng của nó một cách có lý luận, có khoa học. Trên sách báo cũng không thấy đề cập đến vấn đề này. Hiện nay có nhiều người đang tiến hành mua ong Bò vẽ về để ngâm rượu và cũng là lúc nảy sinh sự bàn luận cả về cái tên là: “ong Bò vẽ” hay “ong Bồ vẽ” và tác dụng của nó cụ thể như thế nào? Xin tạp chí CTQ nghiên cứu vấn đề trên và giúp cho bạn đọc cùng cộng đồng có thêm kiến thức hiểu biết về vấn đề Ong bò vẽ.
Tạp chí CTQ xin trả lời ông cùng bạn đọc như sau:
Ong bò vẽ còn gọi là: Ong bồ vẽ, Ong vò vẽ, Ong vẽ, Ong vàng, Ong nghệ, Ong bắp cày. Tên khoa học: Vespa spp. (Spp có nghĩa là nhiều loại khác nhau).
Họ Ong vàng: VESPIDAE. Tên tiếng Anh là Hornet, Wasp.Tên tiếng Pháp là Guêpe.
Ong vàng cũng tựa như Ong mật nhưng kích thước có thể lớn hơn. Thường gặp là loài Ong vàng lớn Vespa mandarina Smith = Polistes mandarinus saussure. Phần nhiều có màu vàng như nghệ, cũng có khi pha trộn các vằn vòng màu đen. Lúc đậu, cánh xếp dọc trên lưng. Có một cái ngòi khoẻ ở đuôi, đốt rất đau.
Có một số loài sống có tính chất xã hội, một số loài lại sống đơn độc. Loài sống xã hội thì ong non ăn thức ăn động vật: sâu non của các loài bướm đã được gây mê để làm thức ăn cho ong non.
ở nước ta có 2 loài Polistes và Vespa sp, như loài Vespa cincta Fabricius, sống trên nhãn, lúa, cam, ngô, cà fê, chè, cây rừng. Thường xuất hiện vào các tháng 5-7, 10-11. Phân bố ở các tỉnh Bắc Giang, Hưng Yên, Hải Phòng, Hoà Bình, Ninh Bình, Sơn La, Quảng Ninh, vào tới Nghệ An.
Thường người ta dùng Tổ ong lớn làm ở mái trần nhà hay cây cối...thường gọi là Lộ phòng phong, như tổ của loài Ong vàng lớn nói trên. Người ta dùng Tổ ong bò vẽ đốt cháy thành than, tán bột, rắc chữa vết thương lở loét. Có khi người ta dùng toàn con ong như ong cánh đỏ Vespa simillima Smith để chữa người bị rệp cắn hay đinh độc, ung thư, đốt cháy hoà với dầu mà bôi. Có khi người ta uống cả con ong nhưng chưa thấy sách nào nói về cách dùng Ong bò vẽ ngâm rượu để uống. Vì trong Ong vò vẽ có nọc độc do đó ta nên thận trọng khi sử dụng rượu ngâm Ong bò vẽ. Loại thuốc này chưa được nghiên cứu về mặt độc tố và liều lượng, nhỡ dùng quá liều có thể bị ngộ độc và nguy hiểm đến tính mạng. Dù nọc Ong mật đã được dùng để chữa bệnh thấp tim, viêm dây thần kinh, viêm đa khớp, hen, đau cột sống, huyết áp cao nhưng chưa thấy nói về Nọc ong Bò vẽ có tác dụng chữa bệnh gì.
CTQ số 09